Met een pen in Japan

Drie regels (2)

2009-11-29T08:40:00.002+01:00

Camerageklik –
de esdoorn bij de tempel
laat een blad vallen.

2 MEER DAN DUIZEND WOORDEN: DE RENGEJI-TEMPEL, VORIGE WEEK

Koffietijd

2009-10-11T11:43:00.005+02:00

Het liep tegen elven en alles wat we wilden was koffie. We hadden er een wandeling langs de hellingen van de Hasedera-tempel op zitten en nu waren we terug in het dorpje aan de voet van de heuvel. We zaten in kleermakerszit en we wachtten op onze koffie. De ‘keeki setto’ hadden we besteld, een combinatie van koffie en gebak, want trek hadden we ook.

Op het tafeltje tussen ons in zat zo veel politoer dat ik mijn neusharen kon tellen. Aan het tafeltje naast ons zat een mevrouw die uit Osaka kwam, dat had ze ons net verteld.

Het bamboegordijn boven de veranda wiegde. Erachter lag een tuin met veel groen, een vijver met stapstenen en een dak van bladeren.

De vrouw uit Osaka at soba – koude noedels met een dipsaus.

Daar had je de uitbaatster. Het speet haar enorm. Het gebak was nog niet binnen. Ze had wel iets anders, als we wilden. De naam van het gerecht begrepen we niet helemaal, maar vooruit. Het bleek een kom met deegslierten in koud water en een kopje met siroop. We tilden de slierten met stokjes uit de kom, roerden ze langzaam door de siroop en we wachtten op onze koffie.

De vrouw aan het andere tafeltje liet haar stokjes vallen en greep naar haar keel. Ze begon te proesten en op het tafeltje te slaan. Ze keek ons aan en ze hoestte en ze hield maar niet op. In het tafelblad zag ik het bamboegordijn boven de veranda.

‘Wasabi’, piepte de vrouw tussen het hoesten door. Ze wees naar haar bord. ‘Er lag wasabi op de soba, maar ik had het niet gezien.’ Er stonden tranen in haar ogen.

We vroegen de uitbaatster of de koffie misschien al klaar was. Ze verontschuldigde zich voor het misverstand, maar bij dit gerecht hoorde geen koffie. Pas een uur later, in een café in een ander dorp, dronken we een kop koffie.

2 MEER DAN DUIZEND WOORDEN: DE HASEDERA-TEMPEL, VORIGE MAAND

Prima bandje

2009-11-14T10:09:00.007+01:00

Aan de baai van Osaka was de avond net begonnen. Van de containeropslag aan de haven kwamen vrachtwagens langs dieselen, de motoren dreunend en de opleggers leeg en rammelend over het asfalt, en ver weg over het water kon je de lichten van de snelweg langs de baai zien. Er stonden kantoorgebouwen en woontorens en het eiland aan de baai was leeg en het waaide als in Rotterdam langs de Maas. In de zaal stond ik met Izumi aan mijn linkerhand en een klein meisje aan mijn rechterhand. Misschien heette ze wel Hitomi. ‘You’re never going home!’, gilden Izumi en Hitomi. Ik nam nog een slok Asahi en liet de beker vallen. Met de meiden en tweeduizend anderen wuifde, wiegde en klapte ik en wuifde, wiegde en klapte ik maar door. Toen schreeuwde Alex Kapranos ‘Osaka, arigato!’ en doken Paul Thomson en Nick McCarthy het publiek in. Buiten rolde de wind vanuit de baai over het eiland. Mijn trommelvliezen trilden na, de hele weg naar huis.

Zitten

2009-09-13T11:34:00.005+02:00

De temperatuur steeg en ik ging zitten. Dat doe ik graag, zitten. Net als lopen, trouwens. Als je loopt zie je meer dan wanneer je fietst. Maar zittend zie je het meest. Hoewel. Ik zag niet de schuifdeuren met rijstpapier achter me, of de kamers daar weer achter, met matten van stro en schuifdeuren van papier waar de vier seizoenen op waren geschilderd. Maar ik zag wel de rand van het tempeldak boven me, en de lucht die heel blauw was vandaag, en de tempelmuur aan de overkant, met dakpannen erop en halverwege een poort erin. Het dak van de poort was groot en sierlijk en het houtsnijwerk in de deuren was fijn, dat kon ik ook op deze afstand goed zien. Vijftig meter, gokte ik. Maar een goeie gokker ben ik nooit geweest. Tussen de poort en mij lag de tuin van Omuro-gosho. Rond 900 woonde keizer Uda op deze plek. Dik 1100 jaar later zat ik er. Ik overzag de enorme grindvlakte die de tuin was. Links en rechts stonden bomen. Eén boom was een esdoorn. Ik bekeek het grind. Het was geharkt in banen die kaarsrecht vanaf de muur met de poort op me af kwamen. Ik zag voor me hoe een monnik vroeg die ochtend zijn hark door de kiezels trok. Het was nog fris, zo vroeg, hoopte ik voor de monnik. Ik ging verzitten en schroefde mijn fles ijsthee open.

Thuiswedstrijd

2009-09-05T11:21:00.007+02:00

Glenn Loovens. Gregory van der Wiel. Michel Vorm. Het zijn namen die me niks zeggen. Toch zal ik vanavond met ingehouden adem hun verrichtingen volgen. Even na negenen Japanse tijd spelen ze met acht andere voetballers namens Nederland tegen Japan. Normaal gesproken gaat er gerust een jaar voorbij zonder dat ik me een minuut met voetbal bemoei. Maar ver van Nederland grijp ik elke gelegenheid aan om mijn thuisland dichterbij te halen. Zelfs als die gelegenheid een voetbalwedstrijd is. En ik zal me best vermaken; zo spannend is het spelletje ook wel weer. Helemaal nu het bezoekende land het thuisland van Izumi is. Vanochtend fietste ik speciaal naar de supermarkt. Daar hebben ze namelijk Heineken en tijdelijk verkopen ze het importgoedje in een actiekarton met drie blikken en een Uefa-glas. Ik zette twee van die kartonnen in mijn mandje. We hebben nu dus één glas voor Izumi en eentje voor mezelf. Over drie uur gieten we ze vol en klinken we erop dat de strijd vriendschappelijk verloopt – in het stadion van Enschede én op de tweezitsbank in Kyoto.

Ouderavond

2009-08-23T15:39:00.001+02:00

In Kyoto was het vandaag de dag van de kinderen en dat betekende feest voor hun ouders. En feest, dat was het. Tegen negenen vanochtend zette de monnik van de buurttempel zich krakend in een stoel voor het kindertempeltje aan de overkant. De negenentachtig jaren van zijn leven drukten op z’n schouders dat zijn rug er krom van stond. Maar hij wist van bidden. Zeker een kwartier duurde het voordat hij er een punt aan draaide en de kleuters uit de wijk aan het spelen mochten. Jizo, de kinder-Boeddha om wie het allemaal draaide, zag vanuit het tempeltje dat het goed was. Maar twaalf uur daarvoor was het ook niet mis. Toen wandelde ik met de volwassenen uit de buurt de partytent in die we even daarvoor zelf hadden opgezet. Aan lange tafels kropen we, alsof het oktober was in Duitsland, en uit bakken met ijsblokjes tilden we blikjes van Kirin en Asahi. De avond was klam, het bier was koud en in tijden heb ik niet zo gelachen. Het festival van Jizo, ik zet het alvast op de kalender van volgend jaar.

Twee mannen

2009-02-22T08:42:00.003+01:00

Diep onder Kyoto kruist de metro van noord naar zuid de trein van west naar oost. Op het kruispunt is een ondergronds station gebouwd en daar, naast een roltrap die nog verder de aarde in glijdt, is het zaterdagloket van de gemeente.

Bij het loket staat een tafeltje met een stapel formulieren en twee pennen. We plukken een formulier van de stapel, vullen het in en brengen het naar het loket.

Er zitten twee mannen achter het loket – de ene bij een schuifraampje, de andere bij een computer met een printer. De mannen dragen een stropdas en een bril en er hangen tl-buizen boven hun hoofd.

Het schuifraampje gaat open.

De man bij het schuifraampje bekijkt het formulier. Hij knikt en geeft het aan de man bij de computer. Die bekijkt het formulier ook nog eens, tikt iets, laat zijn wijsvinger heel even boven het toetsenbord zweven en slaat dan – tok! – op ‘Enter’. Er rolt een papiertje uit de printer. De computerman plukt het van de machine en geeft het aan de loketman.

‘350 yen alstublieft’, zegt de loketman. Hij heeft het nog niet gezegd of, verdraaid, hetzelfde getal verschijnt op het schermpje van de kassa. We betalen gepast en de man geeft ons het papiertje. ‘Bedankt’, zegt hij. ‘Bedankt’, zeggen wij terug.

Het schuifraampje gaat weer dicht.

We kijken nog een keer om, naar de man bij het schuifraampje en de man bij de computer met de printer. Ze buigen. Dan wandelen we het stationsgebouw weer in, ver beneden de stad.

Drie regels

2009-02-22T10:12:00.003+01:00

Ruik ‘s wat lekker –
bloeit daar zomaar een prunus
bij de tempelpoort!

Dondertje

2009-02-15T14:27:00.005+01:00

Zó merkte hij dat hij te lang in dit land woonde: het drong nu pas tot hem door dat er op die poster in de supermarkt een boomstronk stond met een gezicht dat lachte. En het verbaasde hem niet eens. Ook keek hij er niet van op dat de boomstronk een naam had, Mok-kun. Dat betekende zoveel als ‘kereltje Mok’, maar het was ook een woordspeling. Of een karakterspeling eigenlijk – mok kwam van mokuyoubi, wat ‘donderdag’ betekende, en het Japanse karakter voor ‘donderdag’ kon ook gelezen worden als ‘boom’. Vandaar de boomstronk. Hij werd niet verdrietig toen de boomstronk tegen hem begon te praten. ‘Welkom,’ zei het bruine ding met een piepstemmetje, ‘ik ben je donderdagvriendje, Mok-kun! Alle artikelen met mij erbij zijn extra voordelig!’ Ook bleef hij kalm toen de boomstronk bij het afrekenen tegen hem bleef ratelen. ‘Kom me opzoeken, hè!’ Wel leek het hem thuis, bij de koffie, beter de supermarkt voortaan op donderdag te vermijden.

2 ELKE DONDERDAG IN DE SUPERMARKT: MOK-KUN (MÉT STEM!).

Zondag (2)

2009-01-18T10:21:00.000+01:00

Verbeeld ik het me
of klinkt de trompet triester
nu het asfalt glimt?

Zondag (1)

2009-01-18T10:09:00.002+01:00

In de vroege zon
glinstert de perzikenjam –
het huis wordt al warm.

Van huis

2009-01-04T14:07:00.004+01:00

Op de eerste ochtend van het jaar stonden op de tafel in het oude huis twee bakken die zwart waren gelakt. In de ene bak lagen rolletjes zoete omelet, plakken ham en rosbief, wortel, en garnalen gestoomd in sake. De andere was gevuld met rolletjes zoet zeewier, zwarte bonen en een salade van taro-, klis- en lotuswortel. Ook waren er stukjes haringkuit met bonitovlokken en er waren kommetjes soep met rijstcake en kopjes warme sake voor iedereen die rond de tafel zat. Het was goed eten, maar die eerste januari zou ik een moord hebben gedaan voor een oliebol.

Dagjesmensen

2008-11-25T02:52:00.004+01:00

In het zuidoosten van Kyoto, helemaal onderaan de heuvels, diep in de Sengyokukan-vallei, onder het rood van de esdoorns op de hellingen, die het dal deden oplaaien in de zon, stroomde een beek met water van hooguit een hand diep dat vers uit de bergen kwam en over de beek lag een brug van steen en op de brug en op de paden ernaartoe en ervandaan stonden honderden mannen, vrouwen, jongens en meisjes met fototoestellen – digitale, analoge, kleine, grote en mobiele-telefooncamera’s – die duwden en drongen om de puntige blaadjes van de esdoorns op hun mooist te vangen en het waren zo veel fototoestellen dat er misschien wel meer fototoestellen waren die blaadjes schoten dan dat er blaadjes aan de bomen hingen.

2 MEER DAN DUIZEND WOORDEN: KYOTO, ZATERDAGOCHTEND

Schone zaak

2008-11-08T06:49:00.003+01:00

Waar de Shijo-straat en de Karasuma-straat elkaar kruisen, sta ik op de zevende verdieping en druk ik op het knopje voor de lift naar beneden. Op het knopje staat een pijl die omlaag wijst en de pijl licht op. De lift hangt op de zesde verdieping en zal zo naar beneden gaan, zegt het paneel boven de knop. Maar de lift gaat niet. De lift blijft hangen, eerst misschien nog even, daarna steeds langer. Pas na een minuut daalt hij – vijf… vier… drie… twee… – naar de begane grond. Twintig meter onder me zie ik de deuren open zoeven, mensen uitslenteren en de deuren weer dicht glijden. En de lift, zegt het paneel boven de brandende pijl, klimt – twee… drie… vier… vijf… zes… – tot voor mijn voeten, de deuren schuiven open en ik stap in. Een vrouwenstem richt zich tot mij, jong en zacht. ‘Sorry dat ik u zo lang heb laten wachten’, fluistert ze in mijn oor en de lift zet zich in beweging, soepel en zonder verdere geluiden.

Stille nacht

2008-08-30T11:49:00.004+02:00

22 augustus, 11.05 uur. De huizen verdwenen en er kwamen ceders voor in de plaats. Ze waren lang en slank en ze wezen langs steile hellingen naar het tafelland dat hoog in de bergen van Koya lag. De trein kroop omhoog langs duizenden stammen. In elke bocht rond de hellingen van de berg schuurden de wielen tegen de rails en kraakte de wagon. Steeds dieper werd de vallei en steeds helderder de lucht. Ik nam voorzichtig een slok koffie en keek langs Izumi’s glimlach naar het blauw van de lucht en het groen van de ceders aan de overkant. Gokurakubashi, heette het eindstation: ‘Paradijsbrug’. Daar zouden we de kabeltrein nemen en vervolgens een bus naar de tempels van het bergplateau.

22 augustus, 17.30 uur. Onder het dak van de tempel stonden tafeltjes met rijst, groente, soep en tofu – twee voor Izumi en twee voor mij. Onze kamer was tien tatamimatten groot en had schuifpanelen van rijstpapier. De jongen zette een fles bier naast de tafeltjes van Izumi. Zijn hoofd was kaalgeschoren en zongebruind, hij droeg een blauwe samue, het werktenue van de monniken hier, en zijn ogen lachten. Vanavond aten we wat ze op Koya al twaalfhonderd jaar eten, legde de jongen uit: vegetarische gerechten volgens Boeddhistisch recept. Geen vlees of vis, maar ook geen knoflook of uien. ‘Die geven energie en te veel energie maakt agressief.’ Die nacht werd ik wakker en voor het eerst van mijn leven hoorde ik niets.
2 MEER DAN DUIZEND WOORDEN: KOYASAN, VORIG WEEKEND

Spookstad

2008-08-16T09:11:00.004+02:00

Het is zelden zondag in Japan, maar vandaag, op zaterdag de zestiende, is het zover. De hamers in het nieuwbouwhuis aan de overkant liggen eindelijk in ruststand. Het luik van de bakker in de winkelstraat is neergerold, zowaar. En de wagens van het koeriersbedrijf staan zwijgend, zij aan zij, in de zon op het parkeerterrein. Japan scootert, draaft en bezemt niet, vandaag. Voor even kuiert, slaapt en klooit het maar een beetje. Nog één dag hangen de geesten van de voorouders van Japan rond het familiealtaar, dan branden de bergen van Kyoto en zit het feest der duizend lichten er weer op. ‘Wegens o-bon op 16/8 gesloten’, staat er op een winkeldeur. Was het elk weekend maar zestien acht.

Goede bui

2008-07-30T14:34:00.002+02:00

Die had de weervrouw niet zien aankomen. Niemand had hem trouwens zien aankomen. Ik ook niet. Daarom sprong ik met mijn gebakken noedels onder een afdak en daar zag ik de druppels aanzwellen tot een hoosbui. Ook zag ik flitsen en hoorde ik klap na klap weerkaatsen tegen de bergen rond Kyoto. En het hield niet op. Het stortte en kolkte en kraakte en donderde woester dan ik ooit had meegemaakt. Ik keek naar het bakje met de noedels, hield het in gedachten boven mijn hoofd en zag mij niet droog thuiskomen. Gelukkig kwam daar de dochter van de slijter aangerend. Bij elke pas spatte het water op. ‘Hier, gebruik maar’, zei ze toen ze voor me stond. Vanonder haar witte paraplu reikte ze mij een zwarte aan. ‘Hartelijk bedankt’, zei ik en ik boog. In de avond klaarde het op en was het veel minder klam.

In Kyoto (2)

2008-07-28T05:39:00.003+02:00

Het was donderdag en de verkoopmanager keek blij. Zijn mensen hadden een grote order binnengesleept en dat gingen ze die avond vieren. Hij boog naar me toe. Hij fluisterde bijna toen hij Gion noemde, de wijk waar Kyoto nooit veranderd is, waar maiko’s zich haasten, de stegen ’s avonds stil zijn en achter houten gevels alleen het beste van Japan op tafel komt. Hij leunde achterover en keek behalve blij ook trots.

‘Dat zal wel wat kosten, als ik zo vrij mag zijn.’

Hij knikte.

‘Als je er voor het eerst komt, ongeveer 180 euro per persoon. Exclusief de drank. Maar ons bedrijf komt er al heel lang.’

‘Met hoeveel gaan jullie?’

‘Tien mensen. Alle verkopers.’

‘Potverdorie.’

‘Maar ons bedrijf betaalt.’

De verkoopmanager boog weer naar me toe.

‘Maar weet je?’

Nu keek hij samenzweerderig en hij fluisterde weer.

‘Ik heb ook twee maiko’s en een jikata besteld, voor na het eten. De maiko’s voor het dansen en de jikata voor de muziek. En na het dansen komen de maiko’s bij ons zitten.’

Hij leunde weer achterover. Zijn blik was ditmaal triomfantelijk.

‘Zo’, zei ik en ik meende het. ‘Dat is bijzonder.’

‘Het moet een speciale avond zijn.’

‘Maar dat is heel duur, denk ik?’

‘120 euro per uur voor een maiko.’

‘Potverdorie. En hoe lang blijven jullie daar?’

‘Een uur of drie.’

‘Maar het bedrijf betaalt.’

‘Nee’, schudde de verkoopmanager langzaam. ‘Dit betaal ik, als blijk van dank. Als mijn mensen zien dat ik dit voor ze over heb, dan hebben zij later weer wat voor mij over.’

We lachten als mannen onder elkaar en ik dacht aan mijn laatste loonstrookje.

In Kyoto

2008-07-19T10:23:00.002+02:00

Ze is receptioniste in een Japanse herberg en ’s morgens tegen vieren trok ze de stalen branddeur dicht. Buiten stroomde de Oi-rivier langs de bergen van Arashiyama. Haar tenen kwamen tussen de deur en de drempel, en de deur rukte twee nagels uit. Ze lachte toen ze het vertelde.

‘Je zal het wel hebben uitgeschreeuwd.’

‘Nee, de gasten boven sliepen nog.’

‘Maar daar denk je toch niet over na.’

‘Ik schreeuwde in mezelf. Dat leek me beter.’

Ze kneep haar ogen stijf dicht, deed haar mond wijd open en schudde haar hoofd. Zo zag het er uit.

‘Je verdient een prijs voor de beleefdste receptioniste.’

Ze lachte weer.

‘En toen naar het ziekenhuis?’

‘Ik was de enige die nachtdienst had.’

‘Maar je was gewond!’

‘Er kan altijd een gast naar beneden komen. Stel dat er dan niemand is.’

‘Wanneer kwamen je collega’s?’

‘Mijn baas kwam vijf uur later.’

‘En toen naar het ziekenhuis.’

Ze schudde kort.

‘Twee uur daarna. Er was nog veel werk.’

‘Je verdient ook een prijs voor de meest toegewijde receptioniste.’

Ze lachte nog een keer.

Ze schoof haar voet onder de tafel vandaan en keek naar het verband om haar tenen.

‘Ik moet het om de dag laten verversen.’

Regenseizoen (2)

2008-06-29T15:07:00.006+02:00

Op een van die dagen had het de hele ochtend niet geregend en liep ik van de supermarkt naar huis. Het was bewolkt en de hortensia’s stonden in bloei. Het blauw van hun bloemen knalde van het water. Ik wandelde onze straat in en zag spatten op het asfalt. Er viel een druppel op mijn neus. Daarna viel er een op mijn schouder en toen was er geen houden meer aan. De regen was vol van geur en kwam kaarsrecht naar beneden.

‘Hier, neem deze paraplu!’

Ik keek naar links. De slijter hield een paraplu in de lucht.

‘Het is goed’, zei ik. Het was nog maar honderdvijftig meter.

Wel kreeg ik meteen zin in de sake die ik laatst bij hem had gekocht. Maar het was pas half twaalf, dus in plaats daarvan zette ik een kop koffie. Ik dronk hem op Japan, en op de slijter in het bijzonder.

Regenseizoen

2008-06-15T10:23:00.016+02:00

Het begint altijd met de bergen in het westen. Je kan ze niet zien. Je ziet het parkje, de daken, de flats en de stad. Maar er hangt een waas voor de bergen dat net zo grijs is als de lucht. Zo kan je het zien aankomen. Het is warm. De lamp boven de tafel in de keuken begint te wiegen op de wind. Je laat het nog even zo. Dan gaat het wiegen over in zwaaien en doe je het raam toch dicht. Ook de bomen verderop in de straat zwiepen nu. Er spat een druppel tegen het raam. En nog één. En voor je het weet komt het zwaar uit de hemel; de hele dag, avond, nacht en morgen gaat het door. De wind is dan allang gaan liggen, geen blad dat nog beweegt, maar het blijft komen. Het is klam en je doet het raam weer open. Je hoort het ruisen en sissen, je leest de krant en het houdt maar niet op. En later, als je hem weer dichtvouwt, is het, zonder dat je het merkte, stil geworden. Je hoort nog wel gedrup, er staan plassen in het parkje en de gevels zijn nat, maar de ruitenwissers bewegen niet meer en een meisje op een fiets houdt haar paraplu gesloten. Ook kan je de bergen weer zien. De damp hangt er in vette plukken tegenaan.

Buitenland

2006-11-18T07:29:00.002+01:00

Het mooie van de stad is dat je eruit kan gaan.

Daarom sprong ik vanochtend op de fiets en pedaalde ik de Senbon-weg op. Dat is hier vlakbij rechtsaf en dan almaar in noordelijke richting, makkelijker kan het niet. Wel opletten of ik een bord met Imadegawa-weg zag, want daar moest ik linksaf. En dan rechtuit naar het westen, ook niet zo moeilijk. Een L op zijn kop, dat is nog eens een routebeschrijving.

Nou was die Imadegawa-weg een knap eind fietsen, knapper dan ik had gedacht. Het blijft gokken met dat kaartlezen. Maar na de kruising met de Marutamachi-weg, ongeveer halverwege, werd het wel steeds leuker. Vandaar loopt de Senbon-weg namelijk omhoog. Daardoor heb je naar links, door de zijstraatjes, een steeds fraaier uitzicht. Met elk straatje zie je minder hoogbouw en meer bergen. Het rook er nog wel naar diesel, dat wel.

Maar daar had je de Imadegawa-weg dan toch. Hup, linksaf dus. Ook die Imadegawa-weg is geen schoonheid, dat kan je gerust stellen. Veel verkeer, een tankstation, grote kruispunten. Maar wel makkelijk. En verdomd, ook hier werd het na de eerste helft een stuk leuker. Ter hoogte van de Nishioji-weg, waar het trammetje van de Keifuku-spoorwegmaatschappij begint, stak ik over en ineens was het stil. Wonderlijk. Geen geraas meer, alleen maar zon. En handschoenen, want fris was het.

Voorbij de Ninnaji-tempel, pakweg drie kwartier van huis, was het opletten. Niet rechtsaf de grote weg op nu, maar gewoon rechtdoor. Richting dat mannetje aan de overkant, zeg maar – handig dat het daar stond. Het blauwe ventje droeg een witte helm en het stond daar al heel lang in de zon, zo bruin was het. Een oranje stok had het ook, en daar begon het mee te zwaaien. Het kereltje lachte een kunstgebit bloot en gebaarde dat ik mocht oversteken. Een taxi en een kiepwagen, die stond het mannetje daar in zijn eentje tegen te houden.

Arigatou, boog ik in het voorbijgaan.

Douzou, gebaarde het mannetje. Gaat u maar.

Nauwelijks was ik overgestoken of de weg liep naar beneden, en fors ook. Bergafwaarts. Eigenlijk is dat een rare uitdrukking, bedacht ik me. Naar beneden is toch een stuk makkelijker dan ertegenop. Kijk maar: daar ging ik, zonder te trappen. Hier een flauwe bocht naar rechts, daar weer iets naar links, en dan met volle snelheid op alweer een kruispunt af. Groen licht, ik kon zo door, de benen van de trappers, juichend de weg over. Mocht er iemand door rood zijn gesjeesd, dan was ik in elk geval jubelend geschept.

Het was niet veel later toen ik bij het Hirosawa-meer stond. Hier beginnen de bergen, verder kan je niet. Het bamboebos achter me kraakte en ruiste en maakte een tokkend geluid, vóór me lag het prachtige platteland ten noordwesten van Kyoto. Sagano. Overal groene akkers waar de wind koud overheen blies. Maar de zon deed ook zijn best. En wat meer was, tegen een schuur stond een drankenautomaat. Warme koffie, 120 yen. Kom daar maar eens om.

2 MEER DAN DUIZEND WOORDEN: SAGANO, GISTEREN

Sneeuwbericht

2007-01-04T09:52:00.004+01:00

30 december, 14.39 uur. Kabeltreinstation Enryakuji, bovenop de Hiei-berg.
Mijn tenen zijn bevroren, mijn sokken zijn doorweekt en als ik naar mijn sneakers kijk, begrijp ik het nut van wandelschoenen. Buiten staan de bomen van de Hiei-berg en de tempels van Enryakuji – 785 meter boven het Biwa-meer, klam en koud onder de sneeuw. En schitterend, potverdorie. Hier binnen ruikt het naar olie en dat kan kloppen, want voor me gloeit een kachel. Mijn neus loopt ervan, en de damp slaat van mijn schoenen. Dit stationsgebouw is in 1927 neergezet en zo ziet het er ook uit: op de vloer ligt een tegelpatroon, tegen de muur zit lambrisering en het plafond is veel te hoog. Precies een Nederlandse school van zwartwitfoto’s uit die tijd. Een stelletje stampt de sneeuw van de schoenen en gaat zitten, handen bij de kachel. Nog twintig minuten, dan vertrekt de trein.

2 MEER DAN DUIZEND WOORDEN: DE HIEI-BERG, AFGELOPEN WEEKEND

De duvel

2008-05-29T02:20:00.004+02:00

Op tv zeiden ze dat er in China een naschok was geweest. Honderdduizenden huizen waren verwoest en er waren veel vermisten. Daarna ging het over The Big One in Japan. Berekeningen laten zien dat het elk moment kan gebeuren, al een paar jaar.

‘Misschien moeten we afspreken waar we elkaar ontmoeten als het gebeurt’, zei Izumi.

Ik zat net de krant te lezen op internet. Ik keek op.

‘Wat denk je van de middelbare school?’, zei ze.

‘Even verderop?’

‘Dat lijkt me de beste plek.’

‘Goed’, zei ik.

Ik wilde verder lezen, maar ik kon me niet concentreren.

Iets daarna begon het glas in de schuifdeuren te rinkelen. Er klonk gerommel dat van diep beneden kwam. We keken elkaar aan. Na een seconde of tien hield het gerommel op.

Lang verhaal

2008-05-25T14:41:00.002+02:00

Het café was op de eerste verdieping. Op de bar langs het raam stond een rij pocketboekjes. Het waren er veel en ze stonden op volgorde van het Japanse alfabet. De muren waren blauwgroen geschilderd met soms een witte duif en er zaten veel mensen binnen. Achter de boeken, voorbij de stadswoning aan de overkant van de straat en voorbij het kantoorgebouw van Dentsu aan de Oike-weg, de naam groot op de gevel, hing de lucht vol wolken. Het klaarde op. Ik had trek en zat hier al dertig minuten, maar de ober was een vriendelijke jongen en hij sprak rustig. ‘Sorry dat u zo lang moest wachten’, zei hij. De jongen zette de ciabatta niçoise naast de waterfles en het glas. Het brood was knapperig en de olijven smaakten goed met de tomaat en de tonijn. Ik kauwde en bekeek de rug van een dun boekje. ‘De langzame boot naar China’, ontcijferde ik karakter voor karakter.